Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar sagðist, í upphafi stefnuræðu sinnar á miðvikudag, óska þess að þingheimur legðist allur á eitt á komandi þingvetri við að bæta daglegt líf landsmanna og styrkja Ísland – og rísa þannig undir ábyrgð sinni.
„Þetta er sameiginlegt verkefni okkar – þvert á alla flokka. Og hvernig sem vindar blása í stjórnmálum eða í hagkerfiheimsins – þá berum við alltaf ábyrgð á eigin árangri og framtíð Íslands,“ sagði Kristrún.
Kalli lýðræðisins svarað
Því næst þakkaði hún þjóðinni fyrir að „svara kalli lýðræðisins í sumar“ í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðsluna, sem forsætisráðherrann telur hafa verið „sigur fyrir lýðræðið í landinu – hvernig sem á það er litið“.
„Í fyrsta lagi vegna þess að kosningaþátttaka var söguleg, spurningin einföld og svarið skýrt. Ríkisstjórnin mun ekki hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið á ný. Og þeirri ákvörðun hefur þegar verið komið á framfæri við framkvæmdastjórn Evrópusambandsins,“ sagði Kristrún.
Hún tók þó skýrt fram að þjóðin hefði ekki verið að segja nei við Evrópu, eða nei við því að halda áfram nánu og góðu samstarfi við Evrópusambandið.
„Við erum ekki að hætta eða hörfa frá neinu sem verið hefur – enda var hvorki að því spurt á kjörseðlinum né að því stefnt hjá þessari ríkisstjórn. Og það er mikilvægt að þetta komi skýrt fram,“ sagði Kristrún.
Einnig sagði hún með því að efna loforð til þjóðarinnar um að fá að taka þessa ákvörðun hefði ríkisstjórnin lagt sig fram við að „græða gömul sár og efla aftur traust til íslenskra stjórnmála“.
„Þetta skiptir máli: Loforð gefin – loforð efnd,“ sagði forsætisráðherra.
Miklu áorkað á innan við tveimur árum
Í stefnuræðunni leit Kristrún bæði fram og aftur. „Sjáið hverju við höfum áorkað saman – sem þjóð – á skömmum tíma. Eftir erfið ár, heimsfaraldur og jarðhræringar – og stöðnun í stjórnmálum sem ríkti um nokkurra ára skeið. Það er ekki langt um liðið. Leiðum hugann að stöðunni eins og hún var orðin árið 2024. Skoðum þær breytingar sem orðið hafa til batnaðar fyrir venjulegt fólk,” sagði hún.
Svo nefndi hún þann árangur sem hefði náðst í heilbrigðismálum, meðal annars með þjóðarátaki í umönnun eldra fólks. „Þið munið hvernig ástandið var orðið í heilbrigðiskerfinu okkar og á biðlistum eftir hjúkrunarrými. […] Við vitum að enn er verk að vinna. En nú berast þær góðu fréttir frá Landspítala að við séum, loksins, að snúa þessari þróun við – og að staðan hafi „ekki verið betri það sem af er þessari öld“, með leyfi forseta – þegar kemur að því að hlúa að fólkinu sem byggði landið,“ sagði Kristrún.
Í þessum efnum, sagði hún, værum við „rétt að byrja – með stórfjölgun hjúkrunarrýma um land allt, framkvæmdum við stækkun Sjúkrahússins á Akureyri sem hófust í vor og við nýja matsdeild bráðamóttöku Landspítala sem á að taka í notkun strax í haust.“
Kristrún nefndi einnig að þrisvar sinnum fleiri stunduðu nú sérnám í heimilislækningum á Íslandi en fyrir 10 árum og að þegar hefði tekist að fjölga Íslendingum í viðkvæmustu hópunum sem hefðu fastan heimilislækni.
Hún hélt því svo til haga að ríkisstjórnin hefði auðvelda lífsbaráttuna fyrir öryrkja og tekjulægra eldra fólk, auk annars með því að festa í lög að lífeyrir frá Tryggingastofnun hækki alltaf í takt við laun í landinu. „Þetta er breyting sem um munar fyrir fjölda fólks,“ sagði hún.
Íslandi komið aftur á rétta braut
Kristrún rifjaði fleira upp – að búið væri að lækka raforkureikninginn í dreifbýli frá og með 1. júlí – og líka fyrir heimili á köldum svæðum og svo hvernig blásið hefði verið til sóknar á mörgum sviðum.
„Horfum á Ísland allt. Hvernig var ástand innviða hringinn í kringum landið – þegar síðast var boðað til Alþingiskosninga og þjóðin kaus nýtt upphaf? Það eru ekki nema tvö ár síðan,“ sagði forsætisráðherra og benti svo að orkumál hefðu verið í algjöru stoppi, samgönguáætlun ekki samþykkt, viðhaldi vega ekki sinnt, engar nýframkvæmdir við jarðgöng hafist síðan 2017 og innviðafélag einungis verið hugmynd.
Þessu, sagði forsætisráðherrann, hefur verið breytt og Íslandi komið aftur á rétta braut – með því að láta verkin tala. Nefna mætti fleiri málaflokka – eins og útlendingamál og húsnæðismál og málefni barna og ungmenna – sem Kristrún sagði að yrðu í forgangi hjá ríkisstjórninni í vetur.
„Við sögðumst ætla að laga Ísland. Við erum að laga Ísland. Með því að laga fyrst grunninn. Það tekur tíma en það er að takast – og á þeim grunni getum við síðan loksins í sameiningu litið til lengri framtíðar fyrir landið okkar.
Því þrátt fyrir sviptivinda í hagkerfi heimsins – sem berja nú á og berast hingað til lands – þá erum við mikils megnug. Ekki síst þegar við gætum þess, hvert og eitt, að festast ekki í pólitísku þrasi um fortíðina heldur tökum höndum saman um þá framtíð sem við berum ábyrgð á – og sköpum hana hér, á Íslandi. Ein þjóð – í einu landi,“ sagði Kristrún.