Í ræðu sinni í eldhúsdagsumræðum á miðvikudag sagði Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að stóru málin á þessu löggjafarþing hefðu snúist um það að styrkja Ísland.
Þar nefndi hann fyrst samgönguáætlun og innviðafélag, en einnig það hvernig unnið hefur verið að því að höggva á hnúta í orkumálu og ryðja burt hindrunum í þeim málaflokki, sem ræður einna mestu um verðmætasköpun, framleiðni og lífskjör hér á Íslandi til næstu áratuga.
Allt er þetta til þess að styrkja Ísland, sagði Jóhann Páll. „Þess vegna einföldum við regluverk. Þess vegna gerðum við það sem þurfti að gera til að koma Hvammsvirkjun áfram, þess vegna eyddum við óvissunni í raforkumálum Norðausturlands og núna á Vestfjörðum líka. Um leið setjum við strangari reglur um vindorku, þó það nú væri,“ sagði Jóhann Páll og nefndi svo að einnig væri verið að lækka raforkureikning þeirra sem búa í dreifbýli og á köldum svæðum.
„Þetta er jafnaðarmennska í orkumálum, og hún fer fullkomlega saman við kraftmikla náttúruvernd,“ sagði ráðherrann og bætti við að allt tengdist þetta líka atvinnustefnu ríkisstjórnarinnar, sem snerist um að „hverfa frá hagvexti sem byggði á fjöldainnflutningi vinnuafls en beina frekar sjónum að háframleiðnigreinum vaxtarbroddum sem byggja á styrkleikum Íslands og geta staðið undir íslenskum kjörum og íslenskri velferð“.
Ríkisreksturinn, sagði Jóhann Páll, er verkefni sem kallar á stefnufestu og úthald.
„Á einu og hálfu ári höfum við lækkað skuldir ríkisins um meira en 7% af vergri landsframleiðslu, við höfum fækkað ríkisstofnunum um 5% nú þegar og stefnum að 15% fækkun á kjörtímabilinu, við höfum hrint í framkvæmd umfangsmiklum hagræðingaraðgerðum, lánshæfismat ríkisins hefur hækkað og lánakjör batnað.
Það breytir því ekki að verðbólga er enn of mikil og vextir eru allt of háir, en einmitt þess vegna verðum við að halda kúrs. Þess vegna megum við aldrei láta undan kröfunum sem heyrast frá stjórnarandstöðunni hér í þessum sal um að horfið verði aftur til þeirrar efnahagsstefnu og þeirrar óstjórnar sem kom okkur í þessa stöðu til að byrja með,“ sagði hann og rifjaði síðan upp hvað gerðist hér á síðasta kjörtímabili, þegar olíuverð rauk upp eftir innrás Rússa í Úkraínu.
„Þá var almenningur látinn taka hækkanirnar á kassann. Og á sama tíma varla gerð minnsta tilraun til að beita ríkisfjármálum til sveiflujöfnunar. Verðbólga rauk upp í 10 prósent og stýrivextir upp í 9,25 prósent. Núna blasir við allt önnur mynd og allt önnur nálgun,“ sagði Jóhann Páll og vísaði til þess að ríkisstjórnin hefði beitt sér gegn hækkun olíuverðs vegna átakanna við Hormuz-sund með því að lækka verði á dælunni – og tryggja að lækkunin skilaði sér til almennings.
Einnig sagði Jóhann Páll að ekki yrði hvikað frá stefnunni um hallalaus fjárlög árið 2027.
„Það er sú lækning sem hagkerfið okkar þarf, sem fyrirtækin og heimilin í landinu þurfa,“ sagði Jóhann Páll og bætti við:
„Meðalið er ábyrgur ríkisrekstur eftir áratug af lausatökum. Meðalið getur verið vont á bragðið á meðan við erum að taka það inn, það þrengir að og hagkerfið er að kólna, en þetta er forsenda þess að við náum nýju jafnvægi, að við sköpum forsendur til vaxtar og verðmætasköpunar, til þess einmitt að byggja sterkara velferðarþjóðfélag á Íslandi.“
Undir lok ræðu sinnar sagði Jóhann Páll að þegar litið væri yfir sviðið blasti við að undir verkstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefði tekist að blása nýju lífi í stjórnmálin og stjórnkerfið á Íslandi.
„Við höfum hrist rækilega upp í kerfinu til þess að það virki fyrir venjulegt fólk. Þar sem áður var deyfð og doði er nú framtak og verkgleði. Þar sem áður voru lausatök og linkind, þar er nú stefnufesta og framtíðarsýn. Þar sem áður voru endalausir starfshópar og stýrihópar og skýrslur eru nú beinharðar aðgerðir, sem fólk sér og finnur fyrir.
Þetta skiptir máli fyrir Ísland. Þetta skiptir máli fyrir traust og tiltrú lýðræðisins í landinu. Og hvar sem fólk í flokki stendur þá hljótum við að geta fagnað þessu og unnið hér saman, þvert á flokka, að sterkara Íslandi fyrir okkur öll,“ sagði Jóhann Páll.