Dagbjört Hákonardóttir þingmaður Samfylkingar og nefndarmaður í utanríkismálanefnd fjallaði, í ræðu sinni um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður við ESB, um þá meintu „leyndarhyggju“ sem stjórnarandstaðan hefur reynt að saka meirihlutann um í umræðunni hingað til.
Fyrir þau sem hafa fylgst náið með umræðunni um málið í gær og í dag hafa ákveðnir stjórnarandstöðuþingmenn fiskað í eins gruggugu vatni og þeir geta til þess að reyna að sannfæra fólk um að stjórnarflokkarnir séu að leyna þjóðina einhverju, fara á bak við fólkið í landinu.
Í reynd má þó segja sem svo að þetta sama fólk vilji leyna þjóðina því að fá að sjá, í eitt skipti fyrir öll, hvað aðild að Evrópusambandinu gæti falið í sér – og treysta þjóðinni fyrir ákvörðun þar að lútandi.
„Leyndarhyggjan sem hér er um að ræða er sú að það er ekki vilji til þess að sýna þjóðinni samning!“ benti Dagbjört á í ræðu sinni og spurði því næst: „Hvað er verið að fela?“
„Er stjórnarandstaðan svona lafhrædd við það að hér gæti bara hreinlega legið fyrir ákjósanlegur og góður samningur sem þjóðin gæti fellt sig við? Hvað er verið að fela spyr ég nú? Hverju höfum við að tapa? […] Af hverju eru upplýsingar um aðild hættulegar? Af hverju að leyna þjóðinni það sem henni gæti staðið til boða?“ spurði Dagbjört.
„Ég upplifi, virðulegi forseti, að stjórnarandstaðan sé í harkalegri innbyrðis samkeppni um það hver getur verið mest á móti Evrópusambandinu,“ sagði þingmaðurinn einnig, í ræðu sinni, og biðlaði til þeirra um að hætta að taka þátt í þeirri keppni.
„Hún er ekki skemmtileg,“ bætti hún við og má það til sanns vegar færa.
Auk Dagbjartar höfðu þau Víðir Reynisson, Dagur B. Eggertsson og Arna Lára Jónsdóttir haldið ræður fyrir hönd Samfylkingar í þessari seinni umræðu um þingsályktunartillöguna þegar þetta var skrifað, en Sigmundur Ernir Rúnarsson var á mælendaskránni.
Tillagan felur í sér að þann 29. ágúst verði þjóðin spurð hvort hún vilji hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Eins lýðræðislegt og hugsast getur
Víðir benti á það í ræðu sinni að þjóðaratkvæðagreiðslan lýtur eingöngu að því hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB að nýju, eða ekki. Í henni felist ekki afstaða til aðildar en ef samþykkt verði að hefja viðræðurnar að nýju og þær viðræður leiði til samnings verði hann lagður fyrir þjóðina.
„Það verður þá fyrst í þeirri þjóðaratkvæðagreiðslu sem kosið verður um það hvort Ísland skuli eiga aðild að ESB. Að mínu mati er það ferli sem hér er lagt til eins lýðræðislegt og hugsast getur,“ sagði Víðir.
Í vörn fyrir fámennisvaldið
Dagur ræddi um það í niðurlagi sinnar ræðu að vonbrigði hans með umræðuna fælust í því að í staðinn fyrir að þing og þjóð stæðu saman um að segja já í fyrri atkvæðagreiðslunni í lok sumars, væri margt sem benti til þess að „þeir sem græða á núverandi stöðu – þeir sem geta tekið lán í evrum og keypt upp fyrirtæki sem geta það ekki – að þessi öfl væru núna í gegnum fjölmiðla sína og áhrif að beita sér „harkalega gegn því að þjóðin segi já“.
„Þeir eru í vörn fyrir fákeppnislandið Ísland, þeir eru í vörn fyrir fámennisvald,“ sagði Dagur og bætti við: „Þetta er gömul saga og ný þegar við höfum hrint úr vör umbótum í þessu landi.“
„Það er um marga hluti að semja“
Arna Lára sagði í ræðu sinni að það væri einhver undarleg leyndarhyggja falin í málflutningi stjórnarandstöðunnar, sem vildi ljóslega ekki fá samning á borðið og leyfa Íslendingum að vega og meta kostina.
„Á sumum er að skilja að ef við förum í aðildarviðræður sé ekkert um að semja, þær séu einfaldar aðlögunarviðræður þar sem við þurfum að kyngja öllu sem ESB hefur upp á að bjóða. En þetta er bara ekki rétt. Það er um marga hluti að semja við Evrópusambandið og það skiptir okkur miklu máli að halda vel á spöðunum. Ég mun ekki sjálf samþykkja samning sem ég tel ekki vera góðan fyrir Ísland. En ég vil þó sá sjá slíkan samning og við eigum skilið að fá samninginn á borðið til að geta metið hann með yfirveguðum hætti,“ sagði Arna Lára.