Á árunum 2002 til 2014 var eitt stærsta sveitarfélag landsins, Reykjanesbær, rekið með tapi öll árin nema eitt. Undir lok þess tímabils var sveitarfélagið það skuldsettasta á landinu. Skuldirnar rúmlega fjórfölduðust. Samhliða var líka ákveðið að selja allar verðmætustu eignir sveitarfélagsins, þar á meðal eignarhlutinn í HS Orku og HS Veitum. Ráðist var í kostnaðarsamar hafnarframkvæmdir á reikning íbúa til að þjónusta álver í Helguvík sem aldrei reis.
Fasteignir bæjarins voru auk þess seldar inn í fasteignafélag sem var fjármagnað í erlendri mynt og þær leigðar aftur. Þetta áttu að vera einhvers konar fjármálalegir töfrar en reyndust risavaxinn myllusteinn um háls sveitarfélagsins þegar íslenska krónan sökk eins og steinn eftir bankahrunið og skuldir fasteignafélagsins stökkbreyttust.
Þetta var staðan þegar Sjálfstæðisflokkurinn, sem hafði stýrt Reykjanesbæ í allar þessar ógöngur, missti hreinan meirihluta sinn árið 2015 og nýr meirihluti Samfylkingar, Beinnar leiðar og Frjáls afls tók við og réð Kjartan Má Kjartansson sem bæjarstjóra.
Dreifðu sjálf sandi
Verkefnið sem sveitarfélagið stóð frammi fyrir á þessum tíma var gríðarlega umfangsmikið. Í lok árs 2014 voru skuldirnar rúmlega 250 prósent af reglulegum tekjum sveitarfélagsins en samkvæmt sveitarstjórnarlögum sem tóku gildi árið 2012 var leyfilegt skuldahlutfall að hámarki 150 prósent. Skuldastaða Reykjanesbæjar var því beinlínis í andstöðu við lög.
Til að bregðast við þessu var ráðist í aðgerðaáætlun til átta ára sem kallaðist „Sóknin“. Helsta markmið hennar var að ná skuldahlutfallinu niður fyrir 150 prósent fyrir árið 2021. Í þessu átaki fólst að íbúar þurftu að bera auknar byrðar. Lagt var aukaálag ofan á hámarksútsvar, fasteignaskattar hækkaðir, föst yfirvinna bæjarstarfsmanna lögð af, ökutækjastyrkir aflagðir, fagsviðum fækkað og ýmsum millistjórnendum sagt upp störfum.
Í hálkunni milli jóla og nýárs 2014 var íbúum meira að segja boðið að koma og sækja sand til að dreifa á stéttina hjá sér. Það voru ekki til bæjarstarfsmenn til að sinna því viðviki.
Kraftaverkið í Reykjanesbæ
Það sem gerðist eftir stjórnarskiptin 2014 var kraftaverki líkast. Á næstu árum eftir þau hvarf atvinnuleysið nánast, íbúum sveitarfélagsins fjölgaði mest allra á landinu, fasteignaverð hækkaði gríðarlega og tekjur sveitarfélagsins jukust skarpt.
Vöxturinn hefur raunar verið það ævintýralegur að Reykjanesbær er nú fjórða stærsta sveitarfélag landsins með um 23 þúsund íbúa um síðustu áramót. Frá árinu 2014 hefur íbúunum fjölgað um næstum 64 prósent, með öllum þeim áskorunum sem fylgja innviðafjárfestingu og aukinni þjónustuveitingu þegar fjölgunin verður svona mikil svona hratt.
Á þeim tólf árum sem liðin eru frá því að nýr meirihluti undir forystu jafnaðarfólks tók við bænum úr klóm Sjálfstæðisflokksins hefur uppsöfnuð jákvæð rekstrarniðurstaða A-hluta bæjarsjóðs, á verðlagi hvers árs, verið um tíu milljarðar króna og samstæðu A+B hluta rúmir 18 milljarðar króna. Bæði skuldahlutfall og skuldaviðmið hafa hríðfallið og eru langt undir lögbundnu hámarki samkvæmt sveitarstjórnarlögum.
Enn eitt árið réttu megin við þrátt fyrir miklar fjárfestingar
Á síðasta ári einu saman skilaði rekstur A-hlutans, sem rekinn er fyrir skattfé, 440 milljóna króna afgangi og lausafjárstaðan styrktist verulega. Það gerðist þrátt fyrir umtalsverðar fjárfestingar, meðal annars í skólum og leikskólum.
Líkt og Guðný Birna Guðmundsdóttir, oddviti Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ og forseti bæjarstjórnar, sagði í færslu þegar ársreikningurinn var samþykktur þá sýnir hann í heild „hvernig okkur hefur tekist að vera með mikla uppbyggingu og vöxt Reykjanesbæjar með jákvæða rekstrarniðurstöðu, sterkt sjóðstreymi og góða lausafjárstöðu. Það er mjög gleðilegt að reksturinn gengur vel miðað við mikla uppbyggingu og því fögnum við.“
Kjósendur í Reykjanesbæ standa svo frammi fyrir því 16. maí næstkomandi hvort þeir vilji halda áfram til mannvænlegrar og ábyrgrar framtíðar með Samfylkinguna sem kjölfestu í bæjarstjórn eða snúa aftur til fortíðar og þess glundroða sem boðið var upp á í tíð hægri stjórnar í sveitarfélaginu á fyrstu árunum eftir aldarmót.
Flokksfélagar á Suðurnesjum eru hvattir til að leggja hönd á plóg á lokametrum baráttunnar og tryggja að skilaboð Guðnýjar Birnu og félaga komist rækilega til skila svo Samfylkingin í Reykjanesbæ vinni þann nauðsynlega sigur sem bæjarbúar þurfa svo sannarlega á að halda.