Dagur B. Eggertsson skrifar:
Fjármálaáætlun fyrir árin 2027-2031 var kynnt fyrir helgi. Hún féll að vissu leyti í skuggann af fréttum af viðvarandi verðbólgu en fól engu að síður í sér góð tíðindi. Hallarekstur ríkissjóðs er stöðvaður. Lagður er grunnur að nýju hagvaxtarskeiði með umbótum. Aðhald er umtalsvert en þó skynsamlegt. Áhersla er á heilbrigðismál, kjör aldraðra og öryrkja, nýsköpun og þróun, í samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar.
Næstu fjárlög verða þau fyrstu frá 2019 sem verða hallalaus. Þetta eru tímamót. Ástæðulaust er af stjórnarandstöðunni að gera lítið úr þeim. Á þeim árum sem liðin eru frá 2019 hefur uppsafnaður halli verið 830 milljarðar hjá ríkissjóði. Hvorki meira né minna. Það er sjálfsagt að halda því til haga að fyrri ríkisstjórn ætlaði sér að skila hallalaust, til lengri tíma litið. Núverandi stjórnarmeirihluti er hins vegar að snúa halla í afgang ári fyrr en áætlað var.
Orðræðan er sérstaklega athyglisverð. Síðasta áratuginn hefur rekstrarniðurstaða Reykjavíkurborgar verið áberandi sterkari en ríkisins. Þetta er vitanlega þvert á það sem Morgunblaðið og ýmsir hafa haldið fram. Gildir þá einu hvort horft er á A-hluta (borgarsjóð) eða samstæðu borgarinnar (A+B-hluta). Borgin fór vissulega í halla í covid, en ekki fyrr en faraldurinn skall á, ólíkt ríkissjóði. Og borginni tókst að koma borgarsjóði í afgang árið 2024 og 2025, ólíkt ríkissjóði. Þremur árum fyrr. Samstæða Reykjavíkurborgar skilaði reyndar góðri afkomu og var aðeins tvö ár í halla yfir þetta tímabil. Uppsafnaður afgangur samstæðu borgarinnar frá 2019 er yfir 50 milljarðar.
Ég veit ekki hvað ég hef lesið það oft í athugasemdum á netinu að fjármál Reykjavíkurborgar einkennist af skuldavanda eða borgin sé nánast í þroti. Ekkert er fjær lagi. Fjárhagur borgarinnar er sá sterkasti meðal sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu. Skuldir borgarinnar eru langt undir viðmiðum sveitarstjórnarlaga og hafa lækkað um helming sem hlutfall af tekjum frá Hrunárunum. Þessi staða er auðvitað ekki sjálfsögð. Stjórnendur og starfsfólk borgarinnar hafa árum saman litið á það sem frumskyldu sína að vinna markvisst og skipulega að fjármálastjórn út frá mælanlegum markmiðum sem fylgt er eftir, jafnt og þétt.
Þótt samanburðurinn við ríkið hafi verið hagstæður hefur borgin í gegnum árin hvorki talið það góða pólitík né í þágu hagsmuna borgarinnar að hreykja sér. Á landsmálavettvangi hafa verið stór og brýn viðfangsefni sem hafa sannarlega kallað á útgjöld. Rekstrarniðurstöður síðustu ára hefðu þó auðvitað átt að þýða að þingmenn og álitsgjafar Sjálfstæðisflokks spöruðu sér drýldni og skeytasendingar í ráðhúsið. Því er ekki að skipta. Þvert á móti er það hefðbundið áróðursbragð að tala illa um fjármál borgarinnar, þvert á tölur.
Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu 31. mars 2026.