Í borgarstjórnarkosningunum sem eru framundan verður barist um ansi margt. Það verður til dæmis barist um það hvort velferð verði í forgrunni í Reykjavík í samfloti með ábyrgum rekstri sem skilar hagnaði, líkt og verið hefur undir stjórn Samfylkingarinnar undanfarin ár og áratugi. Að tryggt verði að leik- og grunnskólakerfin virki og hjálpi börnum að blómstra, að áfram verði unnið að stórbætingu samgangna og uppbyggingu Borgarlínu, að íþróttafélögin þrífist, að okkar minnstu bræður og systur séu gripin þegar þau þurfa á því að halda og að skipulagsmál taki mið af mannvænu samfélagi.
En það verður líka barist um eignirnar sem Reykjavík á. Borgin á nefnilega mjög miklar eignir, sem skila henni miklu. Þar ber helst að nefna samstæðu Orkuveitunnar, en Reykjavíkurborg á um 94 prósenta hlut í henni. Undir samstæðuna heyra Veitur sem selja aðgang að rafmagni, hita, vatni og fráveitu, Orka Náttúrunnar sem rekur virkjanir sem framleiða rafmagn, Ljósleiðarinn sem rekur risastórt ljósleiðaranet og Carbfix sem vinnur að kolefnisbindingu og hefur gríðarlega vaxtamöguleika á alþjóðavísu.
Á árinu 2024 hagnaðist þessi samstæða um 9,3 milljarða króna og greiddi góðan hluta þess til eigenda sinna í formi arðs. Eigið fé Orkuveitunnar var um 266 milljarðar króna í lok þess árs.
Samkvæmt fjárhagsspá er ætlað að tekjur Orkuveitusamstæðunnar vaxi um 25 milljarða króna út árið 2030, og langt umfram aukinn rekstrarkostnað. Gert er ráð fyrir að hagnaður verði kominn yfir 15 milljarða króna strax á næsta ári og verði yfir 16 milljarðar króna á árunum 2029 og 2030. Þetta er meðal annars að fara að gerast vegna þess að tekjur af rafmagnssölu til stórnotenda munu aukast vegna hagstæðari samninga. Búist er við að eigið fé Orkuveitunnar muni aukast um meira en 40 milljarða króna á umræddu tímabili.
Það ætti engum að dyljast að hægri, hvort sem það er klætt í Sjálfstæðisflokk eða Miðflokk, hefur áhuga á að selja hluta þessara eigna sem fyrst. Það vill raunar líka selja félagslegar íbúðir í eigu borgarinnar, bílastæðahúsin og malbikunarstöðina. Þessi upptalning er sennilega ekki tæmandi.
Vítin til að varast
Vegna þessa er vert að rifja upp hvað gerðist síðast þegar hægrið stýrði Reykjavík, eftir sveitarstjórnarkosningarnar 2006. Þá tók meirihluti Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, sem þá var leiddur af Birni Inga Hrafnssyni, nú pólitískum hugmyndafræðingi Miðflokksins. Þessir aðilar létu það verða nánast sitt fyrsta verk að selja 45 prósenta hlut Reykjavíkur í Landsvirkjun til ríkisins á 27 milljarða króna. Það eru rúmlega 70 milljarðar króna á gengi dagsins í dag.
Salan fór fram þegar fyrir lá að Landsvirkjun var að verða algjör arðgreiðsluvél. Ef Reykjavík hefði ekki selt hefði borgin verið búin að fá 63,6 milljarða króna í arð á þeim tíma sem er liðinn frá sölunni. Reikna má með að virði orkufyrirtækisins í heild sé nú um eitt þúsund milljarðar króna.
Sami meirihluti tapaði svo völdum haustið 2007 út af REI-málinu. Það snerist um að hægrið í borgarstjórninni ætlaði að sameina dótturfyrirtæki Orkuveitunnar við orkuútrásarfyrirtæki í eigu áhættusækinna fjárfesta, láta Orkuveituna, og þar með borgarbúa, taka mikla fjárhagslega áhættu í því ævintýri og leyfa handvöldum einstaklingum, sumum með rammpólitísk tengsl, að hagnast gríðarlega á öllu saman.
Það eru því fjölmörg hægri víti til að varast í komandi borgarstjórnarkosningum. Sum þess eðlis að næstu kynslóðir gætu þurft að borga fyrir þau.