Guðmundur Ari Sigurjónsson þingflokksformaður mætti Snorra Mássyni, þingmanni Miðflokks, á Bylgjunni í síðustu viku til að ræða fallandi fæðingartíðni. Snorri hefur meðal annars kennt yfirvöldum um þá þróun, sagt hana byggja á „djúpum andlegum vanda“ og talað gegn því að innflytjendur geti leyst þær áskoranir sem skapist vegna aukinnar öldrunar þjóðar.
Guðmundur Ari var í allt öðrum og eðlilegri takti og deildi viðtalinu á samfélagsmiðlum eftir að það fór fram. Þar sagði hann:
„Vissir þú að tekjuhæstu konur landsins eru fimm sinnum líklegri til að eiga börn heldur en kona á lægstu laununum? Vissir þú að fæðingartíðni kvenna með framhaldsmenntun er að aukast en fæðingartíðni kvenna sem ekki hafa lokið háskólaprófi er að dragast saman?
Fæðingartíðni á Íslandi hefur farið lækkandi á síðustu árum en besta leiðin til að snúa þeirri þróun við er að auka frelsi og öryggi kvenna og ungra fjölskyldna.
Aukinn jöfnuður, betri húsnæðismarkaður og örugg brú á milli fæðingarorlofs og leikskóla eru þau verkefni sem við sem samfélag þurfum að stuðla að svo að ungt fólk treysti sér til að fara út í barneignir þegar þau eru tilbúin til þess.“
Hér eru svo nokkrar viðbótar staðreyndir um þessa umræðu sem ágætt er að hafa í huga:
- Þótt frjósemi hafi sannarlega fallið á Íslandi þá byrjaði sú þróun fyrst eftir hrun.
- Ekkert Evrópuland er yfir 2,1 barn á hverja konu – viðmiðinu, sem þarf til að viðhalda sjálfbærni, og fæðingartíðni í þeim flestum fer lækkandi. Öll hin Norðurlöndin eru þó neðar en Ísland.
- Aldurssamsetning landsmanna hefur haldist jákvæð vegna þess að sjö af hverjum tíu innflytjendum sem hafa flutt til landsins á síðustu árum eru 20 til 44 ára.
- Innflytjendur eru því stór breyta í því að leysa áskoranir í mönnun starfa í velferðarkerfinu.
- Fæðingartíðni hefur fyrst og fremst lækkað hjá konum sem ekki eru með háskólamenntun. Þó mest meðal kvenna sem ekki eru með framhaldsmenntun.
- Tekjur spila einnig lykilþátt þar sem fæðingartíðni hefur aukist í efstu tekjuhópunum.
- Stéttarfélögin hafa bent á mikilvægi þess að brúa bilið á milli fæðingarorlofs og leikskóla, lengingu fæðingarorlofs og hækkun hámarksgreiðslna úr fæðingarorlofssjóði. Nú eru stjórnvöld búin að lengja orlofið í 12 mánuði og hámarksgreiðslur hækka upp í 900 þúsund krónur um áramótin.