Seðlabanki Íslands lækkaði stýrivexti sína í vikunni. Þetta er fimmta stýrivaxtalækkunin í röð og vextirnir eru nú komnir í 7,5 prósent, en voru mest 9,25 prósent. Vextir hafa ekki verið svona lágir í tvö ár. Í yfirlýsingu peningastefnunefndar var vaxtalækkunin rökstudd með því að verðbólga hafi haldið áfram að sjatna og að verðbólguvæntingar hafi auk þess lækkað. Ný spá Seðlabankans gerir ráð fyrir því að verðbólga verði í kringum fjögur prósent út þetta ár en fari svo að hjaðna í átt að 2,5 prósenta markmiði bankans á árinu 2026. Það er því allt á réttri leið.
Það er gríðarlega mikilvægt fyrir heimilin og fyrirtækin í landinu að þessi þróun, örugg skref í lækkun vaxta, hafi átt sér stað eftir að skipt var um ríkisstjórn í desember síðastliðnum. Hver einasta vaxtalækkun þýðir að ráðstöfunartekjur hækka um marga milljarða króna. Fleiri krónur verða eftir í veskinu um hver mánaðarmót. Útgjöld lækka umtalsvert. Til að setja þetta í tölulegt samhengi má benda á að síðustu birtu tölur Hagstofu Íslands sýndu að íslensk heimili höfðu greitt 121 milljarð króna í vaxtagjöld í fyrra, sem er 51 milljarði krónum meira en árið 2021.
Samfylkingin lofaði að gera það að forgangsverkefni, kæmist hún í ríkisstjórn, að lyfta þessum ofurskatti af fólkinu í landinu í öruggum skrefum. Að ná alvöru efnahagslegum stöðugleika og byggja upp lífskjör og velferð á grundvelli ábyrgrar hagstjórnar og verðmætasköpunar. Setja fram alvöru plan. Þetta er að ganga eftir. Enn ein vaxtalækkunin sýnir að Seðlabankinn treystir þessu plani. Hér eru nokkrar vörður þess sem hafa þegar verið hlaðnar:
· Búið er að semja um uppgjör ÍL-sjóðs, sem mun meðal annars leiða til þess að skuldahlutföll ríkissjóðs sem alþjóðleg matsfyrirtæki horfa til munu lækka.
· Búið er að selja eftirstandandi hlut ríkisins í Íslandsbanka á opinn og gagnsæjan hátt til tugþúsunda Íslendinga. Þetta skilar ríkissjóði yfir 90 milljörðum króna í tekjur, sem munu nýtast til að lækka skuldir hans og draga úr vaxtakostnaði vegna fokdýrra skammtímaskulda sem síðasta ríkisstjórn stofnaði til um nokkra milljarða króna á ári.
· Fyrstu skref hafa verið stigin í átt að auka hlutdeild ríkisins í arði sem verður til við nýtingu náttúruauðlinda, með framlagningu frumvarps um leiðréttingu veiðigjalds. Það mun skila ríkissjóði auknum tekjum og er auk þess sanngirnis- og réttlætismál.
· Ráðast á í umtalsverðar hagræðingaraðgerðir án þess að þær bitni á þjónustu. Þar er sýnt ábyrgt aðhald sem skort hefur verulega á í glundroðaríkisstjórnum síðustu kjörtímabila.
· Allt þetta mun skila því að geta ríkisstjórnar til að vinna á uppsafnaðri innviðaskuld upp á hundruð milljarða króna verður til staðar þrátt fyrir að hún ætli að skila hallalausum fjárlögum strax árið 2027.