Það á að vera raunhæfur kostur að búa, vinna og ala upp börn um allt land. Til þess þarf öruggar samgöngur, aðgengilega heilbrigðisþjónustu, öfluga skóla og orkukostnað sem íþyngir ekki heimilum og fyrirtækjum vegna búsetu þeirra. Ríkisstjórnin hefur ráðist í aðgerðir á öllum þessum sviðum. Rafmagnskostnaður í dreifbýli hefur lækkað, miklu meira fé fer í vegaviðhald og langþráð heilbrigðisverkefni eru komin af stað. Jafnframt er unnið að betri verknámsaðstöðu og sterkari orkuinnviðum. Sumar aðgerðanna skila þegar ávinningi, aðrar eru í framkvæmd eða undirbúningi.
Hér eru ellefu staðreyndir um það sem ríkisstjórnin er að gera fyrir landsbyggðina:
- Rafmagnsreikningar lækka í dreifbýli
Frá 1. júlí 2026 hefur jöfnun mismunar á dreifikostnaði raforku milli dreifbýlis og þéttbýlis aukist úr rúmum 60 prósentum í tæplega 90 prósent. Áætlaður sparnaður meðalheimilis í dreifbýli er rúmlega þúsund krónur á mánuði. Fyrir meðalstórt kúabú getur lækkunin numið um 480 þúsund krónum á ári. Þannig er dregið úr þeim aukakostnaði sem búseta í dreifbýli hefur í för með sér.
2. 361 milljarður í samgöngur og aukinn kraftur í viðhald og vetrarþjónustu
Samþykkt samgönguáætlun gerir ráð fyrir 361,5 milljörðum króna til samgangna árin 2026–2030. Tillaga fyrri ríkisstjórnar gerði ráð fyrir 263,3 milljörðum árin 2024–2028. Munurinn er því tæpir 100 milljarðar í fjárhæðum áætlananna, þótt ólík tímabil og verðlag þýði að það sé ekki sama og raunaukning.
Þremur milljörðum var bætt við viðhald landsbyggðarvega árið 2025 og framlög til vegaviðhalds hækkuðu í 17,5 milljarða árið 2026, úr um 12–13 milljörðum undanfarin ár. Í samgönguáætluninni er jafnframt gert ráð fyrir tæpum 14 milljörðum meira í vetrarþjónustu á fyrsta fimm ára tímabilinu en í tillögunni frá 2023. Samkvæmt innviðaráðherra hefur vetrarþjónustan nú verið fullfjármögnuð og viðvarandi halla fyrri ára eytt. Þetta er grunnþjónusta sem ræður því hvort fólk kemst í vinnu, skóla og heilbrigðisþjónustu yfir veturinn.
- Rúmur milljarður styður við hagkvæmari húshitun
Í september 2025 var úthlutað 1.032 milljónum króna til 18 verkefna í jarðhitaleit, varmadælum og varmageymslu. Þar á meðal voru 177 milljónir til jarðhitavæðingar Víkur í Mýrdal, um 200 milljónir til verkefna á Patreksfirði og um 170 milljónir til HEF veitna á Austurlandi. Stuðningurinn gerir veitunum kleift að ráðast í fjárfestingar sem draga úr raforkuþörf og bæta rekstraröryggi húshitunar.
- Langþráð stækkun Sjúkrahússins á Akureyri er komin af stað
Í júní 2026 var undirritaður jarðvinnusamningur og skóflustunga tekin að nýrri, 13.600 fermetra legudeildarbyggingu við Sjúkrahúsið á Akureyri. Þar verður aðstaða fyrir skurðlækningar, lyflækningar og geðþjónustu, með samtals 84 sjúkrastofum auk tveggja öryggiseininga fyrir geðgjörgæslu. Framkvæmdin styrkir sérhæfða heilbrigðisþjónustu utan höfuðborgarsvæðisins.
- Hjúkrunarheimili rísa á Norðurlandi og Hlévangur er opnaður aftur
Á Húsavík eru framkvæmdir hafnar við 60 rýma hjúkrunarheimili eftir áralanga bið. Það leysir Hvamm af hólmi og fjölgar rýmum um sex. Á Akureyri hefur fyrirhugað heimili verið stækkað úr 80 í 140 rými og byggingarsamningar undirritaðir. Í Reykjanesbæ hefur Hlévangur þegar verið opnaður aftur eftir endurbætur, með 24 einstaklingsrýmum og fyrstu íbúunum fluttum inn. Verkefnin bæta bæði aðstöðu og aðgengi að umönnun.
6. 77 milljónir í heilbrigðisbúnað á landsbyggðinni
Í janúar 2026 var úthlutað 77 milljónum króna til tækjakaupa fyrir heilbrigðisstofnanir á landsbyggðinni, meðal annars hjartastuðtækja, ómtækja og bráðabúnaðar. Þar af fara 32 milljónir í varaaflstöðvar á Húsavík, Sauðárkróki, Blönduósi, Siglufirði og í Vestmannaeyjum. Búnaðurinn styrkir viðbragðsgetu og tryggir betur öryggi heilbrigðisþjónustunnar þegar rafmagn bregst.
- Samkomulag liggur fyrir um að styrkja raforkukerfi Norðausturlands
Ríkið, Landsnet og Rarik sömdu í nóvember 2025 um uppbyggingu raforkukerfisins, með 2,2 milljarða króna stuðningi ríkisins við fjárfestingargetu fyrirtækjanna árið 2026. Meðal verkefna eru jarðstrengur milli Vopnafjarðar og Þórshafnar og hraðari uppbygging tengivirkis á Bakka. Stefnt er að verklokum fyrir árslok 2028. Öruggari raforka og aukin afhendingargeta skapa betri forsendur fyrir atvinnuuppbyggingu á svæðinu.
- Uppbyggingu verknámsaðstöðu er þokað áfram í þremur landshlutum
Árið 2026 voru undirritaðar viljayfirlýsingar um að Skagafjörður, Akureyri og Ísafjarðarbær taki að sér undirbúning og framkvæmdir við verknámsaðstöðu FNV, VMA og Menntaskólans á Ísafirði. Við VMA er stefnt að allt að 1.500 fermetra viðbyggingu. Verkefnin eru í undirbúningi og eiga að gera fleiri nemendum kleift að sækja verk- og starfsnám í sínum landshluta.
- Boðað hefur verið hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi
Innviðaráðherra hefur boðað að framlag til Loftbrúar verði 800 milljónir króna árið 2027, eða 200 milljónum meira en í upphaflegu fjárlagafrumvarpi. Við fulla nýtingu sex flugleggja nemur stuðningurinn 54 þúsund krónum. Breytingin þarfnast afgreiðslu Alþingis og felur í sér fasta niðurgreiðslu, þannig að áhrifin ráðast af verði hvers fargjalds.
- Mest fjölgun ríkisstarfa varð utan höfuðborgarsvæðisins
Á fyrsta heila ári ríkisstjórnarinnar, 2025, varð stærstur hluti fjölgunar stöðugilda ríkisins á landsbyggðinni. Í Árborg fjölgaði þeim um 74 og á Akureyri um 53, en á höfuðborgarsvæðinu um 15. Í Árborg munaði mestu um fjölgun hjá Heilbrigðisstofnun Suðurlands. Þarna fara saman störf í heimabyggð og sterkari opinber þjónusta.
- Ísafjarðarflug tryggt og aukið fé boðað í almenningssamgöngur
Þegar ljóst varð að áætlunarflug til Ísafjarðar stæði ekki undir sér á markaðsforsendum steig ríkið inn. Vegagerðin hefur samið við Icelandair um áframhaldandi flug frá september 2026 til loka ágúst 2030. Samningurinn nemur tæplega 1,7 milljörðum króna, eða rúmlega 420 milljónum á ári að meðaltali, og tryggir að minnsta kosti 452 hringferðir árlega. Þannig er haldið opinni mikilvægri samgönguæð fyrir íbúa og atvinnulíf á Vestfjörðum.
Í fjárlagafrumvarpi ársins 2027 er jafnframt lagt til að styrkir til almenningssamgangna á landsbyggðinni hækki um tæplega einn milljarð króna. Fjármagnið styrkir tengingar milli byggða og aðgengi að vinnu, námi og nauðsynlegri þjónustu.