Fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar til fimm ára var birt nýverið. Þar sést ábyrg afstaða gagnvart efnahagsmálum með megináherslu á að hætta að reka ríkissjóð á yfirdrætti og skila honum réttu megin við núllið. Það er lykilforsenda þess að ná niður verðbólgu og vöxtum. Á sama tíma á að efla grunnþjónustu og innviði með áherslu á heilbrigðiskerfið, menntun og öryggi landsmanna en ríkisstjórnin fékk 700 milljarða króna innviðaskuld í arf eftir þá síðustu samkvæmt Samtökum iðnaðarins.
Sá flokkur sem hefur oftast setið í ríkisstjórn á Íslandi, Sjálfstæðisflokkurinn, brást við birtingu fjármálaáætlunar með því að birta sínar eigin efnahagstillögur í liðinni viku. Þótt það blasi við hversu ótrúverðugt það er að hafa setið í ríkisstjórn sleitulaust frá árinu 1991, að undanskildu einu kjörtímabili, og ekki hafa hrint neinu af því sem er allt í einu orðin kjarnastefna flokksins í framkvæmd þá getur þjóðin líka tekið því fagnandi að flokknum var komið frá og sé ekki lengur í færum til þess. Tillögurnar myndu nefnilega grafa undan íslensku samfélagi eins og við þekkjum það á örfáum árum.
Hér eru helstu atriðin:
Alls konar fyrir alla, en auðvitað aðallega bara fáa suma
Sjálfstæðisflokkurinn vill fara úr þrepaskiptu skattkerfi í flatan 35 prósenta skatt með hærri persónuafslætti. Hann vill líka afnema erfðafjárskatt, hækka frítekjumark fjármagnstekjuskatts og lækka þann skatt myndarlega. Svo vill flokkurinn fella niður kolefnisgjald, afnema stimpilgjald, hætta að rukka útvarpsgjald og setja RÚV þess í stað á fjárlög, afnema vörugjöld af ökutækjum og hækka endurgreiðslu á virðisaukaskatti til verktaka upp í 100 prósent og opna á ný skattaglufur fyrir breiðustu bökin sem ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefur lokað á fyrsta starfsári sínu. Auk þess er vilji til að stórauka skattafslátt vegna hlutabréfakaupa en um 84 prósent allra verðbréfa heimila landsins eru í eigu þeirra tíu prósent sem best hafa það.
Risavaxin tilfærsla á auð til ríkustu landsmanna
Hér er því um skýra risavaxna skattalækkun fyrir þann hóp landsmanna sem hefur mestar tekjur og á mestar eignir. Gróflega má áætla að 50-70 prósent af breytingum á tekjuskatti fari til þeirra tíu prósent landsmanna sem eru með mestar tekjur, að 60-80 prósent af breytingum á fjármagnstekjuskatti lendi þar og að meginþorri þeirra 15 milljarða króna sem innheimtast á ári (um 60-80 prósent) í erfðafjárskatt muni lenda á bankareikningum þessa hóps. Mest, sennilega á bilinu 20-40 prósent, mun lenda hjá þeim um 300 fjölskyldum sem mynda efsta 0,1 prósentið í íslenska tekjustiganum.
Tveir Landspítalar á ári
Það má vera ljóst að áhrifin á tekjur ríkissjóðs yrðu mun meiri en Sjálfstæðisflokkurinn áætlar, en flokkurinn hefur verið að vinna með upphæðina 140 milljarða króna. Sennilegast er að áhrifin, að meðtöldum töpuðum arðtekjum vegna þess að flokkurinn vill selja flestar arðbærar eignir ríkisins til að fjármagna þessa tilraun, verði vel yfir 200 milljarðar króna. Hún slagar upp í það sem kostar að reka tvo Landspítala á ári.
Afraksturinn af eignasölunni myndi duga til að stoppa upp í gatið sem myndi myndast í rekstrinum í um þrjú ár í besta falli. Þá eru ótalin þau áhrif sem sala á fyrirtækjum á einokunarmarkaði, eins og Landsnet, RARIK og ISAVIA, til einkaaðila myndi hafa á verðlag til neytenda. Sömu sögu má segja um áhrif þess að selja Landsbankann að öllu leyti til slíkra. Nær öruggt er að þeir myndu gera ríkari arðsemiskröfu á bankann en ríkið.
Tóta-hagstjórn
Eftir að hafa rekið ríkissjóð á 830 milljarða króna yfirdrætti frá árinu 2019 og ekki sinnt neinu viðhaldi að viti á ríkisheimilinu á því tímabili, með tilheyrandi vaxtakostnaði og álagi á innviði þess, þá vill Sjálfstæðisflokkurinn nú ganga enn lengra. Hann ætlar að hætta að afla tekna, taka enn stærri yfirdrátt, láta einkamarkaðinn um velferðarkerfið og draga tennurnar úr öllu eftirliti og hagtölusöfnun og selja þær eignir sem eru eftir svo hann geti haldið eina lokaveislu.
Sjálfstæðisflokkurinn er Tóti í Íslenska draumnum og efnahagstillögurnar sem flokkurinn lagði fram eru hans Opal-sígarettur. Á sama tíma og ríkisstjórnin hefur ráðist í umfangsmikla tiltekt í ríkisrekstrinum og stigið markviss skref til að fjármagna hallalaus fjárlög og uppbyggingu innviða þá er Tóti mættur, kallar eftir því að yfirdrátturinn verði hækkaður og partýið keyrt áfram. Tóti, líkt og Sjálfstæðisflokkurinn skilur ekki að rekstur þarf að standa undir sér og þó að það væri gaman að geta gert allt fyrir alla án þess að fjármagna það með sköttum og gjöldum þá gengur það hvorki upp í bíómyndum né í raunveruleikanum.
Á sama hátt og Tóti bauð upp á guaranasígarettur sem enginn vildi er Sjálfstæðisflokkurinn að bjóða upp á skattalækkunarhamfarir til að leysa aðallega ímyndaða þörf ríkustu Íslendinganna til að verða enn ríkari, á kostnað allra hinna. Allt fjármagnað á yfirdrætti sem íslensk þjóð myndi þurfa að gangast í ábyrgð fyrir. Afleiðingin yrði hrun íslenska velferðarkerfisins eins og við þekkjum það.
Slíkan stjórnmálaflokk er ekki hægt að taka alvarlega.