Kristín Áslaug Guðmundsdóttir skrifar:
Samfylkingin hefur í samþykktri stefnu sinni lagt áherslu á öfluga velferðarþjónustu, jafnræði og félagslegt öryggi. Í því samhengi er mikilvægt að horfast í augu við þá samfélagsbreytingu sem er þegar orðin: hlutfall eldra fólks fer vaxandi og þarfir þess eru fjölbreyttar. Öldrun samfélagsins er ekki framtíðarsýn heldur nútíð – og hún þarf að endurspeglast í forgangsröðun sveitarstjórna.
Sveitarfélögin gegna lykilhlutverki í daglegu lífi fólks 60+. Þar liggja verkefni sem snúa að þjónustu, skipulagi og umhverfi sem ræður miklu um lífsgæði: heimaþjónusta og félagslegur stuðningur, húsnæðismál, aðgengi, samgöngur, félagsstarf og virkni. Þetta eru allt atriði sem hafa bein áhrif á það hvort fólk getur búið heima sem lengst, haldið sjálfstæði og tekið virkan þátt í samfélaginu.
Í umræðu um opinbera þjónustu er oft talað um að „bregðast þurfi við“ öldrun samfélagsins. En það er mikilvægt að sveitarfélög geri ekki aðeins ráð fyrir aukinni þörf þegar vandinn er orðinn bráð, heldur að þau byggi upp þjónustu og innviði með langtímahugsun. Samfylkingin vill að sveitarstjórnir taki þetta inn í áætlanagerð og fjármálastjórn með markvissum hætti, þannig að málefni eldra fólks séu ekki sett til hliðar þegar önnur verkefni þrengja að.
Það skiptir einnig máli að við horfum ekki á eldra fólk sem einsleitan hóp. Fólk 60+ er fjölbreytt: margir eru virkir í atvinnulífi, sjálfboðastarfi og samfélagslegri þátttöku, á meðan aðrir þurfa aukinn stuðning vegna heilsu, aðstæðna eða einsemdar. Þess vegna þarf þjónustan að vera sveigjanleg og byggð á raunverulegum þörfum fólks, en ekki á einföldum hugmyndum um aldur sem eina mælikvarða.
Ein af helstu áskorununum er að tryggja samfellu í þjónustu. Þegar eldri borgarar þurfa að leita til margra aðila eða átta sig á flóknum ferlum getur það orðið íþyngjandi og ótryggt. Þar geta sveitarfélög, í samstarfi við ríkið, lagt sitt af mörkum til að skapa skýrari leiðir, betra aðgengi og þjónustu sem er nær fólki.
Samfylkingin leggur jafnframt áherslu á samráð og samtal. Sveitarstjórnir þurfa að tryggja að rödd eldra fólks heyrist í stefnumótun og ákvarðanatöku – ekki aðeins þegar ágreiningur rís, heldur í reglubundnu samtali um hvað virkar og hvað þarf að bæta. Þegar fólk sem þjónustan á að styðja fær raunverulegt tækifæri til að hafa áhrif, eykst bæði gæði þjónustunnar og traust á stjórnsýslunni.
Að lokum er mikilvægt að undirstrika að þessi mál snúast ekki aðeins um kerfi og kostnað, heldur um samfélagslega ábyrgð. Markmiðið hlýtur að vera að fólk geti eldast með öryggi og reisn, verið virkir þátttakendur í samfélaginu og haft aðgengi að þeirri þjónustu sem þarf, á réttum tíma. Samfylkingin vill að sveitarstjórnir móti slíka sýn – af festu, raunsæi og virðingu.
Kristín Áslaug Guðmundsdóttir
formaður Landsambands 60+ í Samfylkingunni
fyrrverandi formaður Sjúkraliðafélags Íslands