„ Já, planið er að virka. Það var plan og það er að virka. Fimm vaxtalækkanir á einu ári. Lægsta verðbólga frá árinu 2020. Við erum að helminga hallann á milli ára. Hvað var í umræddu plani og hvað var í stjórnarsáttmála? Við erum að snarfjölga hjúkrunarrýmum, þetta er margföldun á þeim hjúkrunarrýmum sem voru í boði hér á vakt síðustu ríkisstjórnarinnar. Við erum að höggva á hnúta í orkumálum, í útlendingamálum, þegar kemur að öryggisvistunarúrræðum, mál sem er búið að tala um í áraraðir, áratug og stundum áratugi, er búið að leysa núna á innan við 12 mánuðum. Hvað sögðumst við ætla að gera í auðlindamálum? Við sögðumst ætla að fara í eðlilega og sanngjarna gjaldtöku sem snýr að því að koma hærri hluta af auðlindarentunni til þjóðarinnar.“
Þetta sagði Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, í svörum við óundirbúinni fyrirspurn Guðrúnar Hafsteinsdóttur, formanns Sjálfstæðisflokks, í dag.
Kristrún dró ekki undan með að því fylgdu sums staðar erfiðar ákvarðanir að stjórna landi, meðal annars þegar kemur að tekjuöflun svo hægt sé að standa undir velferð. „Ekki með skattahækkunum heldur með breytingum á gjöldum, áætlanir sem meðal annars voru í undirbúningi í áraraðir undir stjórn síðasta fjármálaráðherra sem sat fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins.“ Þar vísaði forsætisráðherra í áform síðustu ríkisstjórnar um endurskoðun á skattlagningu ökutækja og eldsneytis, meðal annars með upptöku kílómetragjalds á alla bíla.
Hún benti á að það væri vitað að ekki væri hægt að standa undir viðhaldi á vegakerfi landsins nema eitthvert kerfi kæmi í stað olíugjaldakerfisins sem var við það að hrynja. Þetta viti Guðrún Hafsteinsdóttir mæta vel „en það er mjög vinsælt og mjög gaman að vera í minni hluta og bakka með allar ábyrgar tillögur vegna þess að hún þarf ekki lengur að svara fyrir þær.“
Forsætisráðherra fór svo yfir að verið sé að setja sjö milljarða króna til viðbótar í viðhald vega á næstu árum. Við það fer það fjármagn sem sett verður í viðhald úr 12 til 13 milljörðum króna á ári í 20 milljarða króna. „Þetta eru stórar upphæðir. Fólkið í landinu mun finna fyrir því. Og já, í lok dags snýst þetta ekki bara um að banka upp á á hjá fólki. Þetta snýst um að ganga í verkin. Eftir þetta fyrsta ár höfum við undirbúið farveginn með þeim hætti að fólk mun finna tilfinnanlega fyrir því á vegum landsins og það mun finna fyrir því í buddunni. Við erum rétt að byrja.“
Í seinni ræðu sinni hélt Kristrún áfram að svara Guðrúnu um allt sem gerst hefur síðastliðið rúma árið. „1,75 prósent vaxtalækkun, það eru 60.000 kr. á mánuði fyrir meðalheimili sem er með 40 milljóna króna lán. Það munar einfaldlega um það. Það skiptir öllu máli núna að við höfum afkomuna réttu megin og þess vegna erum við að stefna að því að vera með 0,5 prósent halla á fjárlögum og 0 prósent árið 2027. Það skapar forsendur fyrir vaxtalækkun sem allir hér inni vita — sama hvað menn tala um skattalækkanir sem oft og tíðum eru óábyrgar vegna þess að á sama tíma er fólk að tala um þjónustuaukningu, aukningu í viðhald vega.“
Þetta sé ástæðan fyrir því að síðasta ríkisstjórn kom sér aldrei saman um hallalaus fjárlög. Hún vildi annars vegar bara lækka skatta og hins vegar gefa í alls staðar. Stærsta forsendan fyrir betra svigrúmi hjá heimilunum séu vaxtalækkanir.