Þórunn Sveinbjarnarsdóttir forseti Alþingis tók ákvörðun um að beita 71. gr. þingskaparlaga og kynnti ákvörðun sína með tilkynningu við upphaf þingfundar í morgun. Hér að neðan má lesa niðurlag tilkynningar forseta:
Í 71. gr. laga um þingsköp Alþingis eru heimildir til þess að takmarka umræður um einstök mál. Í 1. mgr. er mælt fyrir um úrskurðarheimildir forseta til þess að takmarka umræður dragist þær úr hófi. Af forsögu ákvæðisins er ljóst að því var ætlað að taka til þess þegar forseti úrskurðaði um ræðutíma þingmanna þegar umræður hefðu dregist fram úr hófi, en þá var ræðutími þingmanna ótakmarkaður til að mynda við 2. umræðu. Var svo allt til 2007 þegar ræðutími þingmanna var takmarkaður við fimm mínútur við 2. umræðu án takmarkana á því hversu oft þingmenn gátu komið upp í máli. Tilgangurinn var að setja skorður við löngum þingræðum. Ljóst er hins vegar eins og dæmin sýna að slíkt fyrirkomulag getur leitt til þess að umræður dragist á langinn náist ekki samkomulag um afgreiðslu þeirra. Í 2. mgr. 71. gr. er aftur á móti gert ráð fyrir því að forseti geti einnig lagt til að umræðum sé hætt hvort heldur í byrjun umræðu eða síðar eða umræðum um mál skuli lokið að liðnum ákveðnum tíma. Af forsögu ákvæðisins er ljóst að hér var um að ræða sérstaka heimild til þess að setja lengd umræðna skorður. Slík ráðstöfun felur í sér takmörkun á tjáningarfrelsi þingmanna þrátt fyrir að þar sé ekki vísað til þess að „umræður dragist úr hófi“ eins og segir í 1. mgr. Takmörkun á tjáningarfrelsi þingmanna þarf að byggja á lögum, verður að vera nauðsynleg og byggjast á lögmætu markmiði. Í því sambandi er unnt að horfa til að umræða hafi dregist úr hófi, tryggja þurfi starfhæfni Alþingis til þess að sinna sínum stjórnarskrárbundnu verkefnum, vernda réttindi annarra og aðkallandi hagsmunir kalli á beitingu þess eða mál séu afgreidd fyrir tiltekinn tíma.
Heimildum 71. gr. þingskapa til þess að takmarka lengd umræðna beitir forseti aðeins að vel ígrunduðu máli og á grundvelli málefnalegra sjónarmiða. Ákvæðinu hefur ekki verið beitt eftir að Alþingi var gert að einni málstofu 1991. Frá þeim tíma má finna nokkur dæmi þess að umræður um einstök mál hafi dregist á langinn, en yfirleitt hefur náðst samkomulag um afgreiðslu þeirra.
Nú hafa umræður um frumvarp til laga um breytingu á lögum um veiðigjald á yfirstandandi löggjafarþingi staðið í heild yfir í tæpar 160 klukkustundir þar sem 3.392 ræður hafa verið haldnar. Forseti telur að enn sé langt á milli manna og að ekki verði lengra komist í viðræðum þingflokksformanna eða formanna stjórnmálasamtaka um samkomulag um afgreiðslu málsins. Ljóst er að mati forseta að þingmenn hafa haft rúman tíma til þess að koma sjónarmiðum sínum á framfæri um málið og eftir atvikum að koma fram með tillögur um breytingar á því. Aðkallandi er að þingstörfum verði framhaldið og að þingmenn fái tækifæri til þess að taka þátt í þeim í samræmi við hlutverk sitt samkvæmt stjórnarskrá og þingsköpum.
Í því ljósi leggur forseti til á grundvelli 2. mgr. 71. gr. þingskapa Alþingis að umræðunni verði hætt.
